สำรวจพื้นที่ เก็บข้อมูล เพื่อการพัฒนาสู่โรงเรียนต้นแบบรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่นด้วย 7 กิจวัตรความดีปีการศึกษา 2562 โรงเรียนบ้านหนองบ่อ อ.นาแก จ.นครพนม
วันที่ 8 สิงหาคม 2562 ได้มีการสำรวจพื้นทื่ และเก็บข้อมูล เพื่อการพัฒนาสู่โรงเรียนต้นแบบรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่นปีการศึกษา 2562 ณ โรงเรียนบ้านหนองบ่อ อ.นาแก จ.นครพนม
ชมรมบ้านแสงสว่าง ครอบครัวอบอุ่นแห่งประเทศไทย ได้กำหนดรูปแบบการทำกิจกรรมโครงการโรงเรียนรักษาศีล 5 เชิงคุณภาพ สู่โรงเรียนต้นแบบรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่นด้วยเครื่องมือ 7 กิจวัตรความดี ผ่านการประเมินกิจกรรมทางออนไลน์ 5 ขั้นตอน ( STEP 1-5 ) ในปีการศึกษา 2562 เพื่อหาแนวทางร่วมกันพัฒนา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประชาสัมพันธ์ ผลิตสื่อที่จะสร้างแรงบันดาลใจ ให้สถานศึกษาและองค์กรอื่น ๆ ที่ติดตามในเว็บไซต์ school.sila5.com หรือช่องทางอื่น ๆ จากชุมชนรอบรั้วโรงเรียน จากนักเรียนที่เปลี่ยนแปลงนิสัยดี หลังจากปฏิบัติ 7 กิจวัตรความดี จากเอกสารร่องรอยหลักฐานการดำเนินการและผลที่เกิดขึ้นจากโครงการฯ เพื่อพัฒนานิสัยดี ให้กับนักเรียน บุคลากรในองค์กร กระจายไปทุกภาคส่วนขยายกว้างมากขึ้น
ทางคณะกรรมการจากชมรมบ้านแสงสว่างฯ และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 2 ท่านที่โรงเรียนสรรหา ได้แก่ นายคำใบ จันโทวาท(ผู้ใหญ่บ้าน) นายเกษร พลราชม
จึงร่วมกันเก็บข้อมูลของโรงเรียน “ว่าที่ต้นแบบ” เพื่อร่วมกันสร้างระบบศีลธรรมในโรงเรียน พัฒนาผู้เรียนให้มีภาวะความเป็นผู้นำ และรักษาศีล 5 ได้อย่างต่อเนื่อง ในช่วงเวลาที่มีความพร้อมทั้ง 2 ฝ่าย
ทางโรงเรียนได้ให้ข้อมูลตามสภาพจริงที่ปรากฏทั้งรูปแบบเอกสาร หลักฐาน การพูดคุยสัมภาษณ์ และร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์เพื่อจัดเก็บข้อมูล 3 ด้านคือ
ด้านที่ 1 ด้านการพัฒนาสภาพแวดล้อมภายในสถานศึกษาให้เหมาะสมกับการเรียนรู้
ด้านที่ 2 การวางแผนงานให้เป็นระบบในการดำเนินโครงการสู่ความยั่งยืน
ด้านที่ 3 การพัฒนาผู้เรียนโดยใช้นวัตกรรม 7 กิจวัตรความดีให้มีประสิทธิผล
โรงเรียนบ้านหนองบ่อ เปิดสอนระดับชั้น อนุบาล 2 ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวนนักเรียน 125 คน บรรยากาศในโรงเรียนเหมือนครอบครัวที่อบอุ่น มีผู้ปกครองนักเรียนมาร่วมให้ข้อมูลยิ้มแย้ม แจ่มใส เมื่อประธานนักเรียนได้กล่าวต้อนรับแล้ว คณะกรรมการได้จัดกลุ่มเก็บข้อมูลทั้ง 3 ด้าน สำรวจตามสภาพจริง และเอกสาร หลักฐานที่ปรากฎ การพูดคุยสัมภาษณ์ การร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์อย่างกัลยาณมิตร ก็ปรากฏภาพความภาคภูมิใจของชุมชน และศิษย์เก่าหลายรุ่นของโรงเรียนที่ได้ร่วมระดมทุน ทอดผ้าป่าสะสมเงินสร้างศาลาหลังใหญ่สวยงาม หน้าอาคารเรียน ได้ใช้ประโยชน์ทั้งในโรงเรียนและบริการชุมชน
จุดเด่นของโรงเรียน
*สภาพแวดล้อมทั่วไป มีบรรยากาศเป็น “ โรงเรียนรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่น ” มาก การปฏิสันถารที่มีต่อกัน ทั้งผู้อำนวยการโรงเรียน ครู นักเรียน ผู้ปกครองและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพูด เล่าถึงโรงเรียนอย่างมีความสุข เป็นธรรมชาติ ผู้อำนวยการชื่นชอบในกิจกรรมลูกเสือ และนำกิจกรรมมาบูรณาการกับการจัดการเรียนการสอนศีล 5 รวมทั้งมีโรงเรียนร่วมเครือข่ายกิจกรรมลูกเสือ 10 โรงเรียน ศาลาหลังใหญ่และสนามหน้าโรงเรียน รวมทั้งพื้นที่ส่วนหนึ่งที่ปลูกยางพารา ให้ร่มเงารองรับกิจกรรมลูกเสือได้เป็นอย่างดี
*การบริหารจัดการของโรงเรียน โครงงานเด่นของโรงเรียนคือ โครงงานคุณธรรม เรื่อง “ยุบ แยก ย้าย : Short Separate Move ” ทำต่อเนื่องจากปีที่แล้ว เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมในการดำเนินชีวิตให้กับนักเรียน และส่งผลลัพธ์ถึงชุมชน เพราะกิจกรรมช่วยลดขยะ พื้นที่สะอาด สร้างรายได้นำไปต่อยอด ทำกิจกรรมสร้างรายได้ในวัยเรียนและจัดของไปเยี่ยมผู้ป่วยในโรงพยาบาลชุมชน สร้างความดีด้วยจิตอาสาในชีวิตประจำวันเชื่อมโยงไปกับหลักการรักษาศีล 5 ให้ปรากฏ จึงเป็นที่ชื่นชอบของศิษย์เก่า และความภูมิใจของผู้ปกครองที่ลูกเก่ง และดีด้วยศีล 5
*สภาพทั่วไปของนักเรียน ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนระดับอนุบาลถึงประถมศึกษาปีที่ 6 มีส่วนร่วมในกิจกรรมการสำรวจพื้นที่ เก็บข้อมูลครั้งนี้ นักเรียนนำเสนอได้ดี เหมาะสมตามวัย เป็นธรรมชาติ รวมทั้งการกล่าวต้อนรับโดยประธานนักเรียน และการแสดงหน้าชั้น...กิจกรรมลูกเสือที่โรงเรียนนำมาบูรณาการกับศีล 5 ช่วยให้นักเรียน “ ยิ้ม ไหว้ ทักทาย ” ตามอัตลักษณ์ของโรงเรียนให้ปรากฏ เป็นความภูมิใจร่วมกันของทุกฝ่ายที่มาร่วมกิจกรรมในวันนี้
#ข้อเสนอแนะ
การนำโครงการโรงเรียนรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่นฯ ไปบูรณาการเชื่อมโยงกับโครงการ / โครงงานอื่นๆของโรงเรียน รวมทั้งการจัดการเรียนการสอน และกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งในโรงเรียนและในชุมชน จะเป็นรากฐานการสร้าง “ คนดี ” ได้ต่อเนื่อง ถ้ามีการบันทึกกระบวนการปฏิบัติงาน และผู้รับผิดชอบในช่วงเวลาแต่ละกิจกรรมให้ชัดเจน เพื่อติดตาม ( AAR : After Action Review ) ปรับปรุง พัฒนา ตามระบบคุณภาพ PDCA ให้เกิดการพัฒนาทั้งครูและนักเรียนอย่างต่อเนื่องเป็นระบบ... เป็นวิสัยทัศน์ที่ส่งผลถึงคุณภาพของครูในการทำวิจัยปฏิบัติการ / วิจัยในชั้นเรียน รวมทั้ง SLC : School as Learning Community และ PLC : Professional Learning Community อีกทั้งเป็นการต่อยอดโครงการโรงเรียนรักษาศีล 5 ครอบครัวอบอุ่นฯได้อย่างยั่งยืน ถึงแม้ผู้อำนวยการสมคิด วันทะพันธ์ จะเกษียณอายุราชการในปีการศึกษาหน้าก็ตาม
ขอขอบคุณท่านผู้อำนวยการสมคิด วังทะพันธ์ คณะครู นักเรียน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในกิจกรรมวันนี้ทุกท่าน
นายสมคิด วังทะพันธ์ ผู้อำนวยการโรงเรียน
นายคำใบ จันโทวาท(เสื้อสีเหลือง)ผู้ใหญ่บ้าน นายเกษร พลราชม กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
