บทความ: 13 นิสัยที่คนเข้มแข็งทางจิตใจ "ไม่ทำ" — กลไกสร้างพลังใจให้แกร่งที่ใช้ได้จริง

ความเข้มแข็งทางจิตใจไม่ใช่โชคชะตา แต่เป็นชุดของทัศนคติและพฤติกรรมที่ต้องสร้างขึ้นด้วยการเลือกที่จะ ไม่ทำ ในหลายสิ่งบทความนี้สรุปแก่นความคิดจากหนังสือชื่อดัง "13 Things Mentally Strong People Don’t Do" ซึ่งเขียนโดยคุณเอมี่ มอริน (Amy Morin) นักจิตบำบัดเธอเขียนบทความนี้ขึ้นในปี 2013 หลังจากที่ต้องเผชิญกับมรสุมชีวิตครั้งใหญ่ ทั้งการสูญเสียคุณแม่และสามีอย่างต่อเนื่อง จนถึงจุดที่เรียกว่า Breaking Point ดหมายฉบับนั้นที่ระบุถึง 13 สิ่งที่คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะไม่ทำ ได้กลายเป็นบทความที่ไวรัลอย่างมาก มีคนอ่านกว่า 50 ล้านคน และถูกพัฒนามาเป็นหนังสือในที่สุด
นี่คือ 13 สิ่งที่คนที่มีจิตใจเข้มแข็งเลือกที่จะหลีกเลี่ยง เพื่อให้ชีวิตไม่ถูกบั่นทอนจากภายใน:

หมวดที่ 1: ทัศนคติ การอยู่กับปัจจุบัน และการจัดการอารมณ์

1. พวกเขาไม่จมอยู่กับความรู้สึกน่าสงสารตัวเอง (Self-pity)

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะ ไม่โฟกัสแต่เรื่องลบ โดยเฉพาะ Self-pity (ความรู้สึกว่าตัวเองดวงซวยหรือโลกไม่แฟร์) เพราะการทำเช่นนั้นเป็น Self-destructive (ทำลายตัวเอง) และจะยิ่งดึงดูดเรื่องลบเข้ามา

         * วิธีปฏิบัติ: พวกเขาจะ ทดแทน Self-pity ด้วย Gratitude (ความรู้สึกขอบคุณ) หากเกิดเหตุการณ์ไม่ดีขึ้น เช่น งานล้มเหลว พวกเขาจะตั้งคำถามว่า เรื่องนี้มีแง่บวกอะไรซ่อนอยู่หรือไม่ ซึ่งมักเป็นโอกาสที่ดีในการสอนทีมงานให้ป้องกันไม่ให้เกิดเรื่องนี้ซ้ำอีกในอนาคต การ เขียนบันทึกความขอบคุณ (Gratitude Journal) เป็นเครื่องมือที่ช่วยฝึกเรื่องนี้

2. พวกเขาไม่ปล่อยให้คนอื่นมีอำนาจเหนือพวกเขา

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะ Hold On Their Power โดยจะไม่ยอมให้ความคิดเห็นหรือพฤติกรรมของคนอื่นมาควบคุมอารมณ์หรือกำหนดชีวิตของพวกเขา• ตัวอย่าง: หากถูกแม่สามีวิพากษ์วิจารณ์การเลี้ยงลูกอยู่เสมอ การที่ต้องเสียเวลาบ่นเกี่ยวกับแม่สามีแม้กระทั่งตอนที่ไม่อยู่ด้วย ก็เท่ากับว่าคุณถูกดึงเวลาและพลังงานไปแล้ว คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะรวบรวมความกล้าและ กำหนดขอบเขต (Boundaries) อย่างชัดเจน เช่น ขอไม่ให้โผล่มาที่บ้านแบบไม่บอกล่วงหน้า เพื่อกลับมาควบคุมชีวิตของตนเอง

3. พวกเขาไม่วอกแวกไปกับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะรู้ว่าของบนโลกใบนี้ ส่วนใหญ่ควบคุมไม่ได้ ดังนั้นพวกเขาจะไม่เสียพลังงานไปกับสิ่งที่ผ่านไปแล้ว

         * วิธีปฏิบัติ: คีย์เวิร์ดของเรื่องนี้คือคุณต้องอยู่กับปัจจุบันให้ได้ เพราะสิ่งที่ควบคุมได้นั้นอยู่ตรงหน้าเกือบทั้งหมด การที่สามีที่หย่าแล้วมัวแต่โกรธที่ภรรยาเก่าพาลูกไปดูปลาโลมาก่อน จนโทรมาด่าภรรยาเก่าขณะที่อยู่กับลูกนั้น เท่ากับเป็นการทำลายวันที่เขาควรจะมีความสุขกับลูกไปทั้งหมด

4. พวกเขาไม่พยายามเอาใจทุกคน (People Pleaser)

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งรู้ว่าการเป็น People Pleaser นั้นเป็นเรื่องที่แย่มาก การยอมตอบตกลงเพื่อ หลีกเลี่ยงความขัดแย้ง (Conflict) จะทำให้คุณเหนื่อยล้า และสุดท้ายอาจไปทำลายความสัมพันธ์กับคนในครอบครัว

         * แนวทางปฏิบัติ: 1) ให้รู้ว่า มันไม่ใช่หน้าที่ของคุณที่จะต้องเอาใจทุกคนหรือทำให้ทุกคนแฮปปี้ตลอดเวลา เพราะทุกคนโตแล้ว การที่คนอื่นจะโมโหหรือผิดหวังที่คุณไม่ยอมทำอะไรให้ ถือเป็นเรื่องธรรมดา 2) สำหรับคนที่เป็น People Pleaser เมื่อใครขออะไร ให้อย่าเพิ่งตอบตกลงทันที แต่ให้บอกว่าขอไปเช็คตารางก่อน ซึ่งจะช่วยให้คุณหลุดออกจากกับดักการถูกกดดันได้

5. พวกเขาไม่ดึงอดีตเข้ามาทำลายปัจจุบัน

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะ รับรู้ว่าอดีตคืออดีต และจะไม่ดึงมันเข้ามาอยู่ในโลกปัจจุบัน เพื่อไม่ให้เรื่องปัจจุบันแย่ต่อไป

         * วิธีปฏิบัติ: ควรฝึก คิดถึงอนาคตเยอะ ๆ เพราะเมื่อสมองคิดถึงอนาคตมาก จะไม่มีที่เหลือสำหรับคิดถึงอดีต นอกจากนี้ยังต้องเข้าใจว่า ความคิด (Thought), พฤติกรรม (Behavior), และอารมณ์ (Emotion) ผูกกันอยู่ (Intertwined) หากอารมณ์ไม่ดี คุณสามารถปรับปรุงพฤติกรรมก่อน เช่น ไปวิ่ง ซึ่งจะทำให้อารมณ์ดีขึ้น และความคิดก็จะเริ่มเป็นบวกตามมา

6. พวกเขาไม่อิจฉาความสำเร็จของผู้อื่น

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะ ไม่ริษยาความสำเร็จ (Don't envy the success) ของคนอื่น เพราะการริษยาจะยิ่งทำให้เราแย่ลง

         * แนวทางปฏิบัติ: เมื่อเห็นคนอื่นสำเร็จ พวกเขาจะถามตัวเองว่า "เราจะเรียนรู้จากเขาได้ไหม" หรือมองหาทางที่จะร่วมมือกัน แทนที่จะไปอิจฉา

หมวดที่ 2: วินัย การกระทำ และความกล้าที่จะก้าวไปข้างหน้า

7. พวกเขาพร้อมที่จะเปิดรับการเปลี่ยนแปลงเสมอ

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งรู้ว่าการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนต้องทำแบบ เล็ก ๆ แต่สม่ำเสมอ การพยายามจะเปลี่ยนอะไรเยอะเกินไปในคราวเดียว เป็นสิ่งที่คนทำพลาดมากที่สุด

         * ตัวอย่างและวินัย: ผู้หญิงที่ต้องการลดน้ำหนัก 75 ปอนด์ ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ใหญ่เกินไป ควรเริ่มต้นด้วยเป้าหมายเล็กๆ เช่น ขอแค่ 5 ปอนด์ในเดือนแรก พวกเขาจะมีการวางแผนอย่างละเอียด (เช่น ทำ Food Journal, เดิน 10,000 ก้าวทุกวัน) และจะ โฟกัสที่การทำตามแผนที่วางไว้ให้สำเร็จ มากกว่าการจดจ่อที่ผลลัพธ์

8. พวกเขาไม่กลัวที่จะเสี่ยงอย่างคำนวณ (Calculated Risk)

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะทำสิ่งที่เรียกว่า Take calculated risk คือการเสี่ยงอย่างมีการคำนวณ

         * แนวทางปฏิบัติ: 1) พวกเขาจะวิเคราะห์ Best Case Scenario และ Worst Case Scenario อย่างถี่ถ้วนก่อนลงมือทำ 2) พวกเขาจะหลีกเลี่ยงทัศนคติแบบ "All or Nothing" 3) หากความฝันใหญ่เกินไป (เช่น อยากเปิดร้านเฟอร์นิเจอร์) ให้เริ่มทำร้านออนไลน์ในตอนเย็นและวันหยุดก่อน แล้วค่อยเปิดร้านออฟไลน์เมื่อธุรกิจไปได้จริง

9. พวกเขาไม่ทำผิดพลาดซ้ำเดิม

การหลีกเลี่ยงการทำผิดซ้ำเดิมต้องอาศัย วินัยในตัวเอง (Self-discipline)

         * ตัวอย่าง: โรแลนด์ เมซี (Roland Mercy) ผู้ก่อตั้งร้าน Macy's เรียนรู้จากความผิดพลาดที่เคยเปิดร้านในเมืองเล็กและจัดพาเหรดหน้าร้อนที่ไม่มีคนมา เมื่อเริ่มใหม่เขาจึงไปเปิดร้านที่เมืองใหญ่ และเปลี่ยนไปจัดพาเหรดในหน้าใบไม้ร่วงแทน ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของร้าน Macy's

         * แนวทางปฏิบัติ: ควรมีวินัยโดยการ เขียนสิ่งที่คุณทำผิดพลาดในอดีต แล้วเก็บไว้กับตัวตลอดเวลา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจ นอกจากนี้ ควรฝึก ไม่ตอบสนอง (ไม่ React) ทันที ต่อเรื่องที่เกิดขึ้น โดยทิ้งไว้สักครึ่งวันก่อนตัดสินใจ

10. พวกเขาไม่ยอมแพ้ง่ายๆ หลังความล้มเหลว

แทนที่จะติดป้ายสิ่งที่ทำแล้วไม่สำเร็จว่า "ความล้มเหลว" พวกเขาจะเรียกมันว่า "การทดลอง" ซึ่งเป็นการใช้ mindset แบบนักวิทยาศาสตร์

         * แนวทางปฏิบัติ: พวกเขาจะรู้จัก Self-compassion คือการไม่กดดันตัวเองมากเกินไป หากรู้สึกว่าทำการทดลองแล้วล้มเหลวซ้ำ ๆ ควร ถอยออกมาพักก่อน แล้วค่อยว่ากันใหม่

หมวดที่ 3: การสร้างความเข้มแข็งจากภายในและสติ (Internal Strength and Patience)

11. พวกเขาสามารถอยู่คนเดียวและอยู่กับความคิดของตัวเองได้

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งใช้ การทำสมาธิ (Meditation) เพื่อฝึกความเข้มแข็งของจิตใจ การฝึกนี้จะช่วยให้ ความทุกข์หรืออารมณ์ต่าง ๆ ไม่สามารถลงไปกัดกินเราได้อย่างลึกซึ้ง

         * วิธีปฏิบัติที่ใช้ได้จริง: ควรฝึกสมาธิอย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงการทำ Breath work หรือการควบคุมลมหายใจ เช่น การทำ Cant breathing คือการหายใจเข้า 5.5 วินาที และออก 5.5 วินาที ซึ่งช่วยในการจัดการอารมณ์และทำให้ร่างกายมีการผ่อนคลาย

12. พวกเขาไม่ละเลยที่จะให้หรือมีส่วนร่วมต่อสังคม (Contribute)

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งจะ Contribute หรือให้สิ่งดี ๆ กับสังคม เพราะเมื่อคุณเริ่มเป็นผู้ให้ จะทำให้คุณรู้สึกว่า มีคุณค่ามากขึ้น ซึ่งเมื่อคุณค่าสูงขึ้น จิตใจของคุณก็จะเข้มแข็งมากขึ้นตามไปด้วย

13. พวกเขาไม่คาดหวังผลลัพธ์ที่รวดเร็วทันใจ

คนที่มีจิตใจเข้มแข็งรู้ว่าของดี ๆ บนโลกนี้ ไม่มีอะไรมาง่ายหรือมาเร็ว

         * วิธีปฏิบัติที่ใช้ได้จริง: คุณต้องฝึก ความอดทน (Patience) และให้เวลากับมัน เพราะถ้าคุณขาดความอดทน คุณอาจจะ ล้มเลิกไปก่อนที่ความสำเร็จจะมาถึง ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดาย

--------------------------------------------------------------------------------

บทสรุป: วินัยและความอดทนคือกำแพงที่แข็งแกร่งที่สุด

การสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจไม่ใช่การรอคอยปาฏิหาริย์ แต่คือการสร้างวินัยในการเลือกที่จะ ไม่ทำ ในสิ่งที่บั่นทอนเรา หากคุณสามารถฝึกฝนความอดทน (Patience) และยอมให้เวลากับกระบวนการเปลี่ยนแปลง รวมถึงการใช้สติ (Mindfulness) โดยการทำสมาธิเพื่อเป็นเกราะป้องกันไม่ให้ความทุกข์ลงไปกัดกินจิตใจได้อย่างลึกซึ้ง คุณก็จะสามารถสร้างกำแพงทางจิตใจที่มั่นคงและไม่สั่นคลอนได้ในที่สุด

บทความนี้มาจากส่วนหนึ่งของรายการพอดแคสต์ Mission To The Moon 
https://youtu.be/Y5tYawkCUMw?si=l7ef29e2sZA89X-1

บทความที่เกี่ยวข้อง
Facilitation สู่การสร้างห้องเรียนแห่งความสุข: มุมมองจากคุณครูภาคสนาม:
https://school.sila5.com/post/YzAxMTcHADBIek258dFO2hYrUu_QuWEo0Kpb

ครูเสกสันต์ ณ.เชียงใหม่ จากครูดุสู่ครูใจดี : เส้นทางการสร้างห้องเรียนแห่งความสุข
https://school.sila5.com/post/YzAxMbcAAHpoD0WQ3_O18fpuR_7nBboq9268

ครูกาญจนา จารีย์ สอนเด็กให้ทำงานเป็นทีมด้วยผู้นำ 4 ทิศ: จากความเงียบ...สู่พลังแห่งการเรียนรู้
https://school.sila5.com/post/YzAxsTAAAKvt-qoIFU-_CpnoRmrMgdiAW3-x

ครูถาวร ศรีทุม จากความคาดหวัง สู่ความเข้าใจ : ความสุขของครูที่นักเรียนกล้าเข้าหา
https://school.sila5.com/post/YzAxMbcEAPQpazFHaRvxFyV7nDePtVAUQr5t

ครูสมหทัย แคว้นไธสง เปิดประตูสู่ความเข้าใจ : การใช้การฟังเชิงลึกเพื่อเปลี่ยนแปลงห้องเรียน
https://school.sila5.com/post/YzAxsTAEACSJ1r0xV-hsKASx8_hKVcGc_1xF

ครูอลิศรา โพธิ์กิ่ง การสร้างภาวะความเป็นผู้นำในรั้วโรงเรียน : เรื่องการสื่อสารที่ดี
https://school.sila5.com/post/YzAxsTACAPF1UJ69ta04UWPIByJItvw5uQoe

#7กิจวัตรความดี #ห้องเรียนแห่งความสุข #เครื่องมือพัฒนานักเรียน #โรงเรียนรักษาศีล5